Długość sieci wodociągowej (rozdzielczej i przesyłowej) w województwie małopolskim wzrosła w ostatnich pięciu latach o ok. 1,2 tys. km. Wzrasta także liczba ludności korzystającej z wodociągu – w ciągu dekady zwiększyła się o 138 tys. osób (5%). Większość tego wzrostu (123 tys.) stanowili mieszkańcy wsi. Liczba osób korzystających z wodociągu w ciągu dekady wzrosła o 11% (Wykres 1). Udział mieszkańców korzystających z wodociągu w Małopolsce należy do najmniejszych w kraju, po woj. podkarpackim (Wykres 2). Wynika to przede wszystkim z najniższego w kraju poziomu zwodociągowania obszarów wiejskich województwa, wynoszącego zaledwie 71%. Jednak także w miastach wskaźnik jest niższy niż średnia dla kraju (Wykres 3). W 2024 r. w dwóch gminach regionu nie było gminnych wodociągów. Gęstość sieci wodociągowej w Małopolsce jest nierównomierna – znacznie niższym poziomem zwodociągowania cechuje się górzyste południe regionu, najwyższym – duże miasta (Kraków, Tarnów, Nowy Sącz) wraz z gminami przyległymi i północno-zachodnia część województwa (Rysunek 1). Najwyższym udziałem ludności korzystającej z wodociągu, powyżej 90% cechuje się obszar od zachodnich granic regionu aż po obrzeża aglomeracji krakowskiej oraz okolice Tarnowa. W większości gmin południa regionu udział mieszkańców korzystających z wodociągów nie przekracza 50% (Rysunek 2). Systematycznie wzrasta zużycie wody w małopolskich gospodarstwach domowych. W ciągu dekady roczne zużycie zwiększyło się o 14 tys. dam3, czyli o 16%. Przeciętne zużycie wody na mieszkańca regionu wzrosło o 13%. Szczególnie duży wzrost dotyczył mieszkańców wsi – co wiąże się z rozbudową sieci wodociągowej w tych obszarach (Wykres 4). Na tle innych województw zużycie należy do najmniejszych w Polsce – mniejszym zużyciem charakteryzowało się tylko woj. podkarpackie (Wykres 5).

Znaczący był wzrost długości sieci kanalizacyjnej w regionie. W ciągu dekady długość czynnej sieci wzrosła o prawie 6 tys. km (44%). Mniejszy był wzrost liczby mieszkańców obsługiwanych przez sieć kanalizacyjną. Liczba ludności korzystającej z kanalizacji wzrosła o 277 tys. tj. 14%. Wzrost dotyczył przede wszystkim mieszkańców wsi – liczba ludności wiejskiej obsługiwanej przez kanalizację zwiększyła się o 232 tys. czyli 40% (Wykres 6). Pomimo wzrostów woj. małopolskie należy do obszarów o niskim poziomie obsługi przez sieci kanalizacyjne (Wykres 7). Zarówno obszary wiejskie jak i miasta mają niższy niż średnia krajowa udział osób korzystających z kanalizacji (Wykres 8). Wysoką gęstością sieci kanalizacyjnej cechują się największe miasta regionu, a także niektóre części obszarów podmiejskich Krakowa i Tarnowa. W sześciu gminach regionu nie funkcjonowała w 2024 r. sieć kanalizacyjna (Rysunek 3). Największym udziałem ludności korzystającej z kanalizacji w regionie (powyżej 90%) cechowało się 10 gmin, przy czym obok miast takich jak Kraków i Oświęcim były także gminy Mucharz (blisko 100%) i Muszyna (96%). W blisko połowie gmin regionu udział mieszkańców korzystających z kanalizacji nie był wyższy niż połowa (Rysunek 4). Wraz z rozbudową kanalizacji wzrastała także ilość odprowadzonych ścieków – w ciągu dekady o 26,4 tys. dam3 tj. 26%. W przeliczeniu na mieszkańca odprowadzono w 2024 r. niespełna 37 m3 ścieków, o 24% więcej niż dekadę wcześniej (Wykres 9). Ilość ścieków odprowadzonych kanalizacją na mieszkańca w woj. małopolskim była niższa niż średnia dla kraju (Wykres 10).

Długość sieci gazowej w województwie małopolskim wzrosła w ciągu dekady o ok. 5 tys. km (23%), do 28 tys. km. W tym czasie liczba mieszkańców korzystających z sieci gazowej wzrosła o 229 tys. (10%). Większość małopolskiej sieci gazowniczej (20 tys. km, 75%) znajduje się na obszarach wiejskich, jednak mieszka na nich jedynie 48% połowa użytkowników (Wykres 11). Województwo małopolskie należy do regionów o najwyższym udziale ludności korzystającej z gazu sieciowego w Polsce (Wykres 12). Wysoki udział mieszkańców korzystających z gazu dotyczy zarówno miast jak i obszarów wiejskich (Wykres 13). Najwyższą gęstością sieci gazowej cechuje się aglomeracja krakowska (Kraków i gminy sąsiednie) i pozostałe większe miasta. W siedmiu gminach natomiast brak było w 2024 r. sieci gazowej, a niską gęstością sieci cechuje się południe regionu oraz powiat miechowski i proszowicki (Rysunek 5). Najwyższym udziałem ludności korzystającej z gazu sieciowego cechują się gminy w strefie podmiejskiej Krakowa (Zabierzów, Wielka Wieś, Zielonki, Wieliczka), a także m.in. Tarnów, Gorlice i Olkusz. Stosunkowo niski jest natomiast udział korzystających z sieci w Krakowie. Względnie niskim udziałem korzystających z gazu cechuje się południe i północ województwa (Rysunek 6). Zużycie gazu w gospodarstwach domowych wzrastało do 2021 r. w następnym roku spadło i ustabilizowało się na poziomie ok. 6,4 tys. MWh rocznie (Wykres 11). Pod względem zużycia gazu na mieszkańca województwo małopolskie zajmuje pierwsze miejsce w kraju (Wykres 12).

Raport dostępny TUTAJ