W województwie małopolskim znajdują się 64 miasta (w tym trzy, które prawa miejskie uzyskały po 2014 r.). Małopolskie miasta zamieszkiwało w 2024 r. 1 640 tys. osób. W początku analizowanej dekady liczba ludności obszarów miejskich w regionie wzrastała, od 2020 r. notowany jest spadek liczby ludności miast. W całym analizowanym okresie systematycznie spadał udział ludności miejskiej w województwie. Poziom urbanizacji regionu, mierzony odsetkiem ludności miejskiej w województwie małopolskim należy do najniższych w kraju. Najwyższym odsetkiem ludności miejskiej cechuje się Małopolska Zachodnia – ale także tam najsilniejsze są procesy depopulacji miast. Procesy te zachodzą jednak w większości miast regionu i zaledwie kilka – w tym Kraków – zwiększyły liczbę mieszkańców.

Przyrost naturalny w małopolskich miastach na początku analizowanego okresu dodatni, gwałtownie spadł po 2019 r., na co niewątpliwie wpływ miała pandemia COVID-19 i związana z nią zwiększona liczba zgonów. Niestety od tego okresu utrzymuje się w miastach województwa (podobnie jak w całym regionie) ujemny przyrost naturalny. Kryzys demograficzny dotyka miast we wszystkich regionach – województwo małopolskie, obok mazowieckiego, należy do regionów o relatywnie najwyższym wskaźniku przyrostu naturalnego. Wskaźnik przyrostu naturalnego w niemal wszystkich miastach regionu spadł gwałtownie w ciągu dekady. O ile w 2014 r. szereg miast cechowała nadwyżka urodzeń nad zgonami, to w 2024 r. zaledwie w 6 ośrodkach wskaźnik ten był dodatni.

Od 2016 r. mediana wieku w miastach województwa wzrosła o 2 lata. Systematycznie rośnie udział osób w wieku poprodukcyjnym – w końcu 2024 r. osoby starsze stanowiły już blisko jedną czwartą społeczności miast. Na podobnym poziomie pozostaje udział najmłodszych osób (ok. 17%), zmniejszył się natomiast o 4 p.p. udział osób w wieku produkcyjnym. Najwyższym odsetkiem osób w wieku przedprodukcyjnym cechują się społeczności miast w południowo-wschodniej części regionu, a także w Krakowie i jego strefie podmiejskiej. Bardzo niskim udziałem młodych ludzi cechują się miasta Małopolski Zachodniej, a także Tarnów, Gorlice oraz Zakopane.

Na tle innych regionów miasta województwa małopolskiego cechują się stosunkowo wczesnym etapem starzenia społeczeństwa. Udział najmłodszych mieszkańców miast jest najwyższy, a najstarszych – najniższy wśród polskich regionów. Przekłada się to na relatywnie niski wskaźnik obciążenia demograficznego w małopolskich miastach. Najbardziej niekorzystną sytuacją pod względem obciążenia demograficznego (relacji osób w wieku poprodukcyjnym do ludności w wieku produkcyjnym) cechują się miasta w zachodniej części regionu, a także Tarnów, Gorlice oraz Zakopane. Relatywnie najlepsza sytuacja występuje w obszarze metropolitalnym Krakowa.

Raport dostępny TUTAJ