Tematyka rozwoju tzw. sztucznej inteligencji (AI), jak r\u00f3wnie\u017c zwi\u0105zanych z tym szans oraz zagro\u017ce\u0144, stanowi wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie przedmiot intensywnych debat i prac, zar\u00f3wno w \u015brodowisku badaczy, jak i szeroko rozumianej opinii publicznej. Podobnie jak mia\u0142o to miejsce w\u00a0przypadku poprzednich rewolucji przemys\u0142owych i technologicznych, jedni widz\u0105 w\u00a0nadchodz\u0105cych zmianach ogromne nadzieje, a inni \u2013 \u015bmiertelne niebezpiecze\u0144stwo. Trudno jednak znale\u017a\u0107 dzi\u015b wiele os\u00f3b, kt\u00f3re wobec rewolucji AI by\u0142yby kompletnie oboj\u0119tne.<\/p>\n
Wej\u015bcie sztucznej inteligencji prawdopodobnie g\u0142\u0119boko przetransformuje rzeczywisto\u015b\u0107 spo\u0142eczn\u0105, gospodarcz\u0105 i polityczn\u0105, i to w stopniu, kt\u00f3rego nie spos\u00f3b sobie jeszcze w pe\u0142ni wyobrazi\u0107. Zmiany dotkn\u0105 tak\u017ce administracj\u0119 publiczn\u0105 \u2013 zar\u00f3wno na szczeblu centralnym, jak i samorz\u0105dowym. Obecnie, jak pokazuj\u0105 przedstawione w niniejszym raporcie wyniki bada\u0144 przeprowadzonych w ponad 100 jednostkach samorz\u0105du terytorialnego w wojew\u00f3dztwie ma\u0142opolskim, AI to wci\u0105\u017c w jakim\u015b sensie temat tabu. Urz\u0119dnicy po cichu korzystaj\u0105 z\u00a0og\u00f3lnodost\u0119pnych narz\u0119dzi, takich jak cho\u0107by asystenci AI w przegl\u0105darkach, systemowo nie zaj\u0119to si\u0119 t\u0105 tematyk\u0105. A jak pokazuj\u0105 wieloletnie obserwacje administracji publicznej, bez wcze\u015bniejszego uregulowania i nadania form prawnych, AI nie stanie si\u0119 trwa\u0142ym i skutecznym narz\u0119dziem wykorzystywanym w realizacji dzia\u0142a\u0144 pa\u0144stwa.<\/p>\n
Niezale\u017cnie od braku stosownych regulacji, ogromnym problemem jest brak systemowej wiedzy oraz kompetencji w r\u00f3\u017cnych wymiarach funkcjonowania naszej administracji publicznej. Z bardzo podobn\u0105 sytuacj\u0105 mieli\u015bmy do czynienia w administracji publicznej na prze\u0142omie XX i XXI wieku, kiedy przechodzi\u0142a ona pierwsz\u0105 faz\u0119 rewolucji cyfrowej. W\u00f3wczas zosta\u0142o pope\u0142nionych wiele b\u0142\u0119d\u00f3w, kt\u00f3rych konsekwencje, cho\u0107by w postaci chaosu w zakresie e-us\u0142ug administracji publicznej, do\u015bwiadczamy do dzi\u015b. Mo\u017cna z du\u017c\u0105 doz\u0105 prawdopodobie\u0144stwa za\u0142o\u017cy\u0107, \u017ce bez ogromnych inwestycji w know-how, administracja publiczna po raz kolejny pope\u0142ni podobny b\u0142\u0105d co 20-30 lat temu. Niestety dzi\u015b mo\u017ce by\u0107 on o wiele bardziej brzemienny w skutkach, bo i wyzwania zwi\u0105zane z rewolucj\u0105 AI s\u0105 daleko bardziej z\u0142o\u017cone ni\u017c w przypadku \u201ezwyk\u0142ej\u201d cyfryzacji.<\/p>\n
Oddajemy w Pa\u0144stwa r\u0119ce raport, w kt\u00f3rym pr\u00f3bujemy analizowa\u0107 szanse i zagro\u017cenia zwi\u0105zane z wprowadzeniem technologii AI do administracji publicznej \u2013 zar\u00f3wno w wymiarze czysto operacyjnym, ale i szerzej \u2013 systemowym czy wr\u0119cz ustrojowym. Znajd\u0105 w nim Pa\u0144stwo rozdzia\u0142y po\u015bwi\u0119cone (1) dotychczasowym zmaganiom polskiego pa\u0144stwa z\u00a0cyfryzacj\u0105; (2) wyzwaniom, kt\u00f3re AI niesie dla demokracji liberalnej jako takiej; (3)\u00a0aktualnemu stanowi regulacji AI na poziomie UE i globalnym; (4) zrealizowanym wdro\u017ceniom AI w administracji oraz uwarunkowaniom wprowadzania AI w przysz\u0142o\u015bci; wreszcie (5) om\u00f3wieniu bada\u0144 przeprowadzonych w jednostkach samorz\u0105du terytorialnego w\u00a0Polsce.<\/p>\n
Mamy nadziej\u0119, \u017ce b\u0119dzie to dla Pa\u0144stwa nie tylko interesuj\u0105cy materia\u0142, ale tak\u017ce impuls do rozpocz\u0119cia powa\u017cnej debaty nad podj\u0119ciem zakrojonych na szerok\u0105 skal\u0119 dzia\u0142a\u0144, przygotowuj\u0105cych polsk\u0105 administracj\u0119 publiczn\u0105, w tym na poziomie samorz\u0105dowym, do rewolucji AI, od kt\u00f3rej nie ma ucieczki. Jak bowiem zauwa\u017cy\u0142 jeden ze wsp\u00f3\u0142autor\u00f3w niniejszego raportu: \u201eMamy zatem do czynienia z pozornie paradoksaln\u0105 sytuacj\u0105, w kt\u00f3rej upowszechnienie i wdro\u017cenie technologii AI jest kluczowym elementem, niezb\u0119dnym zw\u0142aszcza z perspektywy pa\u0144stwa i sektora publicznego do udzielenia odpowiedzi na wyzwania zwi\u0105zane… z rozwojem AI.\u201d<\/p>\n