Podstawowym zadaniem nauki jest poznawanie, wyjaśnianie i prognozowanie badanych zjawisk. Ale instytucje sektora nauki i szkolnictwa wyższego realizują także wiele innych istotnych funkcji, które są ważne dla procesów rozwojowych, zachodzących na każdym szczeblu zarządzania publicznego – od lokalnego do globalnego. Z tego powodu tworzenie warunków dla budowy i wykorzystywania potencjału instytucji nauki i szkolnictwa wyższego dla rozwoju gospodarek lokalnych powinno być ważnym zadaniem miast, w których instytucje te funkcjonują oraz podmiotów, które korzystają z ich potencjału. Jedną z nich jest stymulowanie współpracy uczelni i instytucji naukowych z lokalnymi przedsiębiorstwami, by przyczyniała się ona do wzrostu dochodów ludności, zwiększania poziomu inwestycji i konsumpcji prywatnej – czego oczekiwanym efektem powinien być również wzrost dochodów miasta.

Instytucje sektora nauki i szkolnictwa wyższego mają istotny i wszechstronny wpływ na gospodarkę miast. Oddziaływanie to następuje głównie poprzez tworzenie kapitału ludzkiego, działalność badawczą prowadzącą do generowania innowacji, tworzenie warunków dla rozwoju przedsiębiorczości, pobudzanie lokalnego popytu oraz kreowanie wizerunku miast.

Uczelnie kształcą wysoko wykwalifikowanych specjalistów, którzy zasilają miejscowy rynek pracy, co zwiększa jego produktywność i atrakcyjność inwestycyjną. Przekłada się to na napływ przedsiębiorstw działających w sektorach zaawansowanych technologii i nowoczesnych usług, które lokują swoje oddziały tam, gdzie mają dostęp do talentów i zaplecza badawczego.

Działalność badawczo-rozwojowa szkół wyższych i instytutów naukowych skutkuje patentami, wdrożeniami technologicznymi i wiedzą ekspercką, które w wyniku współpracy z biznesem są transferowane do gospodarki.

Środowisko akademickie sprzyja także rozwojowi startupów i firm typu spin-off, które tworzą nowe miejsca pracy i przyciągają inwestycje.

Niebagatelne znaczenie ma również efekt popytowy. Duża społeczność studentów, absolwentów decydujących się na zamieszkanie i podjęcie pracy w mieście oraz pracowników naukowych, zwiększa obroty w branżach takich jak mieszkalnictwo, gastronomia, transport, handel i kultura, stymulując sektor usług. Środki finansowe pozyskiwane przez instytucje naukowe na badania zasilają lokalną gospodarkę poprzez zamówienia usług i współpracę z przedsiębiorstwami.

Miasta będące silnymi i rozpoznawalnymi międzynarodowo ośrodkami akademickimi mają również korzystny wizerunek, który zwiększa ich atrakcyjność turystyczną oraz potencjał inwestycyjny.
W rezultacie miasta o silnym zapleczu naukowym stają się bardziej konkurencyjne, innowacyjne i atrakcyjne, zarówno dla inwestorów, jak i dla rozwoju nowoczesnych gałęzi gospodarki.

Szczególną rolę w krajowym sektorze nauki i szkolnictwa wyższego odgrywa Kraków, będący najstarszym i drugim co do wielkości ośrodkiem naukowym w Polsce. Od czasu transformacji ustrojowej lat 1989-1990 roku nauka i szkolnictwo wyższe zajmują też kluczowe i trwałe miejsce w polityce rozwoju miasta.

Od tamtych lat istotnym przemianom uległa również struktura gospodarki Krakowa. Przemysł, który do początku lat 90. XX wieku stanowił główny motor rozwoju miasta, podobnie jak w wielu metropoliach Europy Zachodniej, był stopniowo wypierany przez sektor usług biznesowych, który w 2025 roku zatrudnia już co czwartą osobę pracującą w Krakowie.

Celem głównym tej monografii jest zbadanie natury i skali wpływu instytucji sektora nauki i szkolnictwa wyższego funkcjonujących w Krakowie na gospodarkę miasta, a pośrednio również na dochody budżetowe Miasta Krakowa. Celem uzupełniającym jest zidentyfikowanie kluczowych wyzwań ograniczających wykorzystanie potencjału krakowskiego sektora nauki i szkolnictwa wyższego dla rozwoju gospodarczego Krakowa oraz sformułowanie rekomendacji mających sprostać tym wyzwaniom.

Monografia dostępna TUTAJ